Kanımca Türkçemiz için Kutadgu Biligten sonra yapılmış en büyük çalışma Ötüken Türkçe Sözlüktür.38 yıllık emeğin ürünü bu şaheseri Yaşar ÇAĞBAYIR yazmış.

Kitap yurdundaki tanıtım açıklması şöyle demekte;

Günlük hayatta kullandığımız kelimelerden Eski Türkçe’ ye kadar Türk diline ait 246.000 sözcük içeriyor.Sözcük sayısıyla olduğu kadar içeriğinde yer alan Osmanlıca Dizin’le de Türkiye’de bir ilk olan ve 38 yıllık çalışmayla hazırlanan Türkçe Sözlük, 5 ciltten ve 5.744 sayfadan oluşuyor.

Türkçe Sözlük, emekli öğretmen ve araştırmacı yazar Yaşar Çağbayır tarafından, Türkiye ve dünyada Türk dili üzerine yazılmış “Atabetü’l-Hakayık” tan çağdaş edebî metinlere kadar yaklaşık 1700 eserin incelenmesiyle hazırlandı.

Göktürk, Eski Uygur, Hakaniye, Oğuz, Eski Anadolu, Osmanlı, Çağdaş Türkiye Türkçesi ile Anadolu, Rumeli, Kıbrıs, Kerkük Ağızları’nın yanı sıra sözlükte 235 sayfadan oluşan Osmanlıca Dizin de yer alıyor. Osmanlıca alfabeye göre hazırlanan Dizin sayesinde Ötüken Türkçe Sözlük’ ün içerisinde bulunan Osmanlı imlasıyla yazılı yaklaşık 55 bin kelimenin farklı okunuş ve anlamlarına kolayca ulaşılabiliyor. Sözlük kullanıcılarının bilgiye daha kolay ve çabuk ulaşabileceği şekilde hazırlanan Türkçe Sözlük’ de; sözcüklerin doğru okunabilmesi için gerekli işaretlemelerle, sözcüğün hangi kaynaktan alındığını belirten parantez içi açıklamalar da yer alıyor.

Öğrencilik ve öğretmenlik hayatında Türk diliyle ilgili kapsamlı bir kaynağın yokluğu nedeniyle sıkıntılar yaşadığını belirten yazar Yaşar Çağbayır, Türkçe Sözlük’ ü yeni nesillerin aynı sıkıntıyı çekmemesi için hazırladığını açıkladı

Yaşar Beyin kitabında yazdığı ön sözü burada sizlere sunuyorum.Bu sözlüğün Türk dilini konuşan ve seven herkesin vede özellikle eğitimci olan herkesin edinmesi gerekli.Sözü,  bu büyük eserin yazarı büyük insan Yaşar Beye bırakıyorum;

Bir dilin kelimelerini alfabe sırasına göre toplayan ve bunların tür, köken, tanım, kullanış ve söyleyişleri ile ilgili bilgileri veren öğretici kitap demek olan sözlük, çoğunlukla öğrencilerin ellerinden düşürmedikleri kaynak kitaplardandır. Amaç ve alan bakımından olduğu kadar bir ya da birden çok dile ilişkin olmak gibi özellikleri ile de oldukça çok sayıda ve değişik nitelikte sözlükler vardır.

Bugün piyasada var olan Türkçe sözlükler ya şu anda kullanılmakta olan ortak dilin ya belli bir alanın ya da Türkçenin belli bir tarihî dönemine ilişkin kelimeleri içermektedir. Elinizdeki sözlük, bugüne kadar karşılaştığınız Türkçe sözlüklerden farklılıklar arz etmektedir. En belirgin özelliği tarihî ve etimolojik nitelik taşımasının yanında ortak dille birlikte yerel kelimelere de ağırlık vermiş olmasıdır.

Read the rest of this entry »